Υδρογονάνθρακες: Διπλασιάζονται οι έρευνες – 40% έσοδα για το Δημόσιο αν βρεθεί κοίτασμα
Νέες παραχωρήσεις «τρέχουν» το εθνικό πρόγραμμα – Στα 94.094 τ.χλμ. οι περιοχές έρευνας, επενδύσεις άνω των 140 εκατ. ευρώ στην πρώτη τριετία.
Στον απόηχο της υπογραφής των συμβάσεων παραχώρησης για τους υδρογονάθρακες στην κοινοπραξία Chevron- Hellenic Energy, η Αθήνα επιχειρεί να περάσει από τις εξαγγελίες στην πράξη, σηματοδοτώντας μια νέα, πιο επιθετική φάση στο εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων. Η τελετή δεν ήταν απλώς ένα τυπικό διοικητικό βήμα· αποτέλεσε πολιτικό μήνυμα προς το εσωτερικό και το εξωτερικό ότι η χώρα επιδιώκει ρόλο πρωταγωνιστή στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Με τις υπογραφές πλέον «κλειδωμένες», το βάρος μεταφέρεται στην υλοποίηση. Επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων, επιτάχυνση ερευνών και ένα σαφές στοίχημα για ενεργειακή ασφάλεια και δημοσιονομικά οφέλη. Το ερώτημα δεν είναι αν άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο, αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ζητούμενο είναι αν οι γεωτρήσεις των επόμενων ετών θα δικαιώσουν τις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν με την πολιτική βούληση των υπογραφών.
Η κυβέρνηση ανεβάζει ταχύτητα στο εθνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, βάζοντας στο τραπέζι νέες παραχωρήσεις που διπλασιάζουν ουσιαστικά την έκταση των ερευνών και αυξάνουν θεαματικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων. Στόχος είναι σαφής: ενεργειακή ασφάλεια, γεωπολιτική αναβάθμιση και ουσιαστικά δημοσιονομικά οφέλη για το Ελληνικό Δημόσιο.
Διπλασιασμός ερευνητικής έκτασης
Με την προσθήκη των νέων περιοχών, η συνολική έκταση της ελληνικής επικράτειας όπου έχουν πραγματοποιηθεί ή θα διεξαχθούν έρευνες για υδρογονάνθρακες αυξάνεται από 47.905 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε 94.094 τ.χλμ.
Πρόκειται για σχεδόν διπλασιασμό του «χάρτη» των ερευνών. Και στα μαθηματικά της ενέργειας αυτό μεταφράζεται απλά: όσο μεγαλύτερη η έκταση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες ανακάλυψης αξιοποιήσιμων αποθεμάτων.
Η στρατηγική επιλογή εντάσσεται στην προσπάθεια της χώρας να μειώσει την εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, ενισχύοντας παράλληλα τη διαπραγματευτική της ισχύ στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Το 2032-2035 θα είναι κρίσιμη περίοδος για την παραγωγή εγχώριων υδρογονανθράκων», σημείωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά τη διάρκεια της πανηγυρικής παρουσίασης της συμφωνίας, προσθέτοντας πως οι επενδύσεις από το 2014 έχουν ήδη ξεπεράσει τα 176 εκατομμύρια ευρώ. «Σήμερα, προσθέτουμε 41,5 εκατομμύρια σε δεσμεύσεις για επενδύσεις νέων σεισμικών ερευνών. Με τη γεώτρηση στο μπλοκ 2, έχουν δρομολογηθεί επιπλέον επενδύσεις 80 εκατ, ευρώ. Συνολικά, έχουμε εξασφαλίσει άλλα 790 εκατομμύρια για την εκτέλεση δυνητικών γεωτρήσεων, αν όλες οι περιοχές ωριμάσουν και φτάσουν σε αυτό το ερευνητικό στάδιο», πρόσθεσε.
40% υπέρ του Δημοσίου αν βρεθεί κοίτασμα
Το άμεσο οικονομικό αποτύπωμα ενός εντοπισμού ικανού κοιτάσματος είναι ιδιαίτερα ισχυρό. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το εκτιμώμενο ποσοστό υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 40%.
Το ποσοστό αυτό προκύπτει από:
- Μισθώματα (royalties) σε περίπτωση παραγωγής
- Φόρο εισοδήματος 20%
- Περιφερειακό φόρο 5%
- Μπόνους υπογραφής Συμβάσεων Μίσθωσης και παραγωγής
- Ετήσιες στρεμματικές αποζημιώσεις
- Έξοδα εκπαίδευσης και τεχνικής υποστήριξης
Επί της ουσίας, αν υπάρξει παραγωγή, τα έσοδα για το κράτος θα είναι πολυεπίπεδα και διαχρονικά.
Επενδύσεις άνω των 140 εκατ. ευρώ στις τρεις φάσεις
Οι ελάχιστες εγγυημένες δαπάνες της Κοινοπραξίας αποτυπώνουν και τη σοβαρότητα της επένδυσης:
- Πάνω από 20 εκατ. ευρώ στην πρώτη φάση (συλλογή δισδιάστατων σεισμικών δεδομένων)
- 24 εκατ. ευρώ στη δεύτερη φάση (τρισδιάστατα δεδομένα)
- 100 εκατ. ευρώ στην τρίτη φάση (ερευνητική γεώτρηση)
Συνολικά, μόνο για την αρχική περίοδο, οι επενδύσεις ξεπερνούν τα 140 εκατ. ευρώ.
Ταχύτερες διαδικασίες, μικρότερο κόστος
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο είναι η επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος. Η διάρκεια των ερευνών μειώνεται από οκτώ και πλέον χρόνια σε επτά:
- 3 χρόνια για την πρώτη φάση
- 2 χρόνια για τη δεύτερη
- 2 χρόνια για την τρίτη
Η συμπίεση του χρόνου δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Σημαίνει ταχύτερη αξιολόγηση των δεδομένων, γρηγορότερη λήψη αποφάσεων και περιορισμό του κόστους τόσο για τους επενδυτές όσο και για το Δημόσιο.
Το μεγάλο στοίχημα της ενεργειακής αυτονομίας
Η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από τον ρόλο του καθαρού εισαγωγέα στον ρόλο του δυνητικού παραγωγού. Δεν πρόκειται απλώς για ένα τεχνικό έργο ερευνών, αλλά για μια στρατηγική επιλογή με οικονομικές, ενεργειακές και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Αν οι έρευνες επιβεβαιώσουν τις προσδοκίες, το όφελος δεν θα είναι μόνο λογιστικό. Θα αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού, τη σταθερότητα των τιμών, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της χώρας.
Η επόμενη επταετία θα δείξει αν το ενεργειακό στοίχημα θα μετατραπεί σε εθνικό κεφάλαιο ή σε μια ακόμη χαμένη ευκαιρία. Στην ενέργεια, όμως, τα δεδομένα δεν μιλούν με ευχές. Μιλούν με γεωτρήσεις.
Παράλληλο «μέτωπο» στην Τουρκία
Η απόφαση του αμερικανικού παράγοντα, Chevron, να ποντάρει στην Ελλάδα, αλλάζει τις ισορροπίες ισχύος στο «ευαίσθητο υπογάστριο» της Ελλάδας, καθιστώντας εν μέρει ανίσχυρο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, συνεπώς και τα όποια παιχνίδια και «παζάρια» Ερντογάν - Τρίπολης - Χαφτάρ για την ΑΟΖ.
Δεν περνά απαρατήρητο ότι σχεδόν ταυτόχρονα η Chevron υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας και με την Τουρκία. Το deal αφορά κοινές έρευνες πετρελαίου και φυσικού αερίου με την κρατική Turkish Petroleum (TPAO), τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα.
Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της Άγκυρας για μείωση της ενεργειακής εξάρτησης, με έμφαση στον περιορισμό των ρωσικών προμηθειών, αλλά και στην ενίσχυση των ενεργειακών δεσμών με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Ενέργειας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, η συνεργασία θα μπορούσε –σε βάθος χρόνου– να οδηγήσει σε παραγωγή έως και 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
